|
 |
Toerisme in Affligem : Abdij Affligem : Liturgische activiteiten in de abdij Affligem
| Jaarlijkse retraites | Kapittel | Koorofficie | Mariaverering |
Koorofficie Op 15 augustus van 17 tot 19 uur wordt Onze-Lieve-Vrouw van Affligem op bijzondere wijze vereerd met bidtocht, toewijding en eucharistieviering. De Heilige Benedictus heeft lezing voorgeschreven tijdens de maaltijden. Tijdens het middagmaal leest men enkele verzen uit de Heilige Schrift, vervolgens een boek en op het einde de Regel van de Heilige Benedictus met de verklaringen in het Latijn. Zo heeft men bij iedere maaltijd een bepaalde lectuur te volgen. Zie ook: "Refter in de abdij Affligem". In 1871 werd de Gedurige Aanbidding gehouden op 29 juni, het feest van Sint-Pieter en Sint-Paulus. Hiertoe had men gelegenheid van 4 uur 's morgens tot 10 uur 's avonds. In 1878 werd deze plechtigheid verplaatst naar 8 december, het feest van de Onbevlekte Ontvangenis. In 1969 werd ze volledig afgeschaft. Het vleesderven werd terug ingevoerd in 1870. Dit was zeer zwaar voor de monniken. Op deze regel werd wel soms uitzondering gemaakt (met Kerstmis, bij een jubileum of bij een andere feestelijkheid). Als gevolg van de voedselschaarste werd het vleesderven in 1940 opgeheven en niet meer ingevoerd. De jaarlijkse retraite werd voorgeschreven door het Kerkelijk Wetboek en door de Declaraties op de Regel van de Heilige Benedictus. Deze werd meestal gehouden in de periode september-oktober, maar van 1957 tot 1967 had ze in de maand juli plaats. Ze begon op zondag met een inleidend sermoen en eindigde op vrijdag met de hernieuwing van de geloften. Gewoonlijk waren er drie conferenties per dag; vanaf 1963 slechts twee. Tot 1950 werd ze gegeven in het nachtkoor, en nadien, tot in 1967, in de recreatiezaal.
De predikanten werden afwisselend gekozen uit de verschillende kloosterorden en congregaties. In 1968 en 1969 ging de jaarlijkse retraite door in drie ploegen, gehouden in de Trappistenabdijen van Westvleteren en Westmalle. Er was ook nog een recollectie per maand voorgeschreven; deze werd gehouden op de eerste vrijdag van de maand, in november met Allerzielen en in het voorjaar met Aswoensdag. Vanaf 1967 had men hiervoor een vrije keuze.
In de abdij Affligem heeft men sinds de vorige eeuw de gewoonte dat de overste eenmaal per week de communiteit samenroept in het kapittel voor een geestelijk onderricht. Tijdens deze bijeenkomst wordt een kapittel uit de Regel van de Heilige Benedictus voorgelezen. Nu wordt dit soms voorafgegaan door een reeks aanbevelingen voor een goede observantie. Vroeger was het ook gebruikelijk dat het kapittel werd begonnen met een openbare schuldbelijdenis van een monnik, die daarvoor geroepen werd door de abt. Dit gebruik is stilaan weggevallen.
Foto: Abtskapel
In 1870, bij de terugkeer naar Affligem, werd het koorofficie gereciteerd met weinig of geen ritueel. Vanaf 1881 werd 's zondags de kovel gedragen tijdens de terts, de vespers en de hoogmis; er werd enkel tijdens de hoogmis gezongen. Vanaf 8 januari 1889 werden dagelijks de vespers gezongen, waartegen veel verzet kwam.
Op Aswoensdag werden het klein officie van Onze-Lieve-Vrouw en de graduaal-psalmen gereciteerd. Op Witte Donderdag had de voetwassing plaats.
Vanaf 1894 waren de zangrepetities verplicht en de monniken moesten elkaar groeten met een hoofdbuiging alvorens in het koorgestoelte plaats te nemen. Vanaf 1912 werd de nachtmis op Kerstmis ingevoerd, voorafgegaan door de metten en gevolgd door de lauden.
Het hoogtepunt van de liturgische vieringen waren de pontificale diensten op Kerstmis, op Sint-Benedictus (21 maart), op het Triduum Sacrum met Pasen, met Pinksteren, met Sint-Pieter en Sint-Paulus en op zondag onder het octaaf van Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart en Onze-Lieve-Vrouw-Opdracht.
Zo werden ook de wijding van de kaarsen en de processie met Lichtmis, de assewijding met Aswoensdag en de Sacramentsprocessie eveneens pontificaal gecelebreerd.
Vervolgens waren er nog een reeks feestdagen waarop de conventsmis en de vespers plechtig gecelebreerd werden.
Dit ceremonieel kon niet geheel gehandhaafd worden door de afname van het aantal monniken en door de vermindering van het aantal bekwame zangers.
Het nachtofficie, de metten en de lauden begonnen 's nachts om 2 uur; dit was het zwaarste punt van de observantie.
Sinds 15 mei 1966 worden de tafelgebeden in het Nederlands gedaan. Sindsdien wordt een korte levensschets gelezen van de heiligen die ‘s anderendaags vereerd worden.
In 1969 werd er terug een wijziging aangebracht. 's Middags werd de Regel gelezen, de heiligen van het kerkelijk jaar en een boek, en 's avonds het Necrologium van Affligem. Vanaf 7 juli 1968 mag men 's middags muziek beluisteren op zondag. Op de hoogdagen mag men ‘s middags spreken.
Op de kruisdagen ging men naar de Calvarieberg in de tuin van de abdij met de relikwie van het Heilig-Kruis.
15 augustus wordt het feest van Onze-Lieve-Vrouw van Affligem in ere gehouden. Met een bidtocht en avondhulde wordt het heuglijke feit herdacht dat de heilige Bernardus van Clairveaux in 1146 de abdij bezocht.
De monniken onderhielden ook de vasten die voorgeschreven werd door de Heilige Benedictus. Deze bleef in gebruik tot in 1940.
Zie ook: "Erediensten"